Sigorta ve Tazminat Hukukuadmin

Trafik kazasının sonrası yaşanan ilk şokun atlatılmasının ardından, meydana gelen maddi ve manevi zararların giderilmesi kazazedelerin yaşadıkları en büyük problemlerden biridir. Bu zararlar aracınızdaki hasar, sizde ve araçtakilerden birinde meydana gelen yaralama veya kaza sebebiyle birinin hayatını kaybetmesi olabilir. Bu aşamadan sonra  “Trafik Kazası sonrası haklarım neler? Hangi zararlarımı kimden, nasıl alabilirim?” gibi soruları sıkça sorulmaktadır.

Bu sorulara net ve anlaşılır cevaplar vermek için Doğanlar Hukuk ve Danışmanlık olarak hazırladığımız bu makale, 2026 yılı güncel mevzuatına dayanmaktadır. Amacımız; trafik kazası sonrası yaşanılan travmaların sebep olduğu maddi ve manevi zararların tazmini için yol gösterici olmaktır. Çünkü haklarınızı bilmek, hakkınız olanı eksiksiz almak ve maddi ve manevi zararınızı gidermektir.

Kaza Anında ve Hemen Sonrasında Yapmanız Gerekenler

Trafik kazası sonrası atacağınız ilk adımlar, hem can güvenliğinizi hem de ileride talep edeceğiniz tazminat haklarınızı doğrudan etkilemektedir. Yanlış veya eksik yapılan işlemler, kusur oranınızın aleyhinize çıkmasına, sigorta ödemesinin gecikmesine hatta kısmen reddedilmesine yol açabilir. Trafik kazası sonrası ilk özellikle 24-48 saat kritiktir.

Trafik kazası sonrası adım adım ve detaylı olarak şu hususların yapılması gerekmektedir;

1. Can ve Trafik Güvenliğini Sağlayın – Kazayı Fotoğraflayın

      • Öncelikle kendinizi, yolcularınızı ve karşı taraftakileri kontrol edin.
      • Yaralanma veya ölüm şüphesi varsa hemen 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın. Duruma göre ambulans ve gerekirse itfaiye ekiplerini çağırın.
      • Can güvenliği sağlandıktan sonra hemen kaza yerinin fotoğrafını ve videosunu çekin. Çekimlerinizde araçların konumu, yol durumu, şeritleri, her iki aracın plakaları, çarpma noktaları, ezikler, kırıklar, fren izleri, lastik izleri, yol üzerindeki parçalar, trafik işaretleri, ışıklar, kavşak durumu ve hava ve yol koşulları ile ilgili bilgilere yer verilsin.
      • Tanık varsa (yoldan geçenler, diğer sürücüler) ad-soyad ve telefon numaralarını mutlaka alın. Tanık beyanı mahkemede veya sigorta sürecinde çok değerlidir.
      • Araçlar trafiği engelliyorsa ve hareket ettirmek mümkünse, dörtlü flaşörleri yakarak güvenli bir alana çekin.
      • Şehir içinde yaklaşık 30 metre, otoyolda 150 metre uzağa üçgen reflektör yerleştirin. Bu hem sizin hem diğer sürücülerin güvenliği için zorunludur.
      • Olay yerini belgesiz terk etmeyin. Can güvenliği nedeniyle uzaklaşmanız gerekirse (yeni düzenlemelere göre) bu durum rücu sebebi sayılmaz, ancak mümkün olan en kısa sürede geri dönün veya durumu bildirin.

        2. Kaza Tespit Tutanağı Düzenleyin

        • Sadece maddi hasarlı ve tarafların anlaştığı kazalarda “Anlaşmalı Kaza Tespit Tutanağı” (kâğıt form veya SBM Mobil Kaza Tutanağı uygulaması) doldurulabilir. Kaza tespit tutanağı doldururken konusunda uzman bir kaza avukatından destek alabilirsiniz.
        • Yaralanma, ölüm, alkol şüphesi, sigortasız araç, ehliyetsiz sürücü veya taraflar anlaşamıyorsa mutlaka polis/jandarma çağırın (155 veya 156). Bu durumlarda anlaşmalı tutanak geçersizdir.

        Tutanak doldururken aşağıdaki hususlara mutlaka dikkat edin:

        • Tüm bilgileri (plaka, ruhsat, ehliyet, sigorta poliçe no, sürücü kimlik bilgileri) eksiksiz ve doğru yazın.
        • Krokiyi dikkatli çizin; araçların yönü, çarpma noktası ve şeritler net olsun.
        • “Ben suçluyum”, “fren tutmadı” gibi aleyhinize ifadeler kullanmayın.
        • Tutanağı imzalamadan önce mutlaka okuyun. Katılmadığınız kısımlar varsa yanına şerh (not) düşün.
        • İki nüsha hazırlayın ve her iki taraf da imzalasın. İmzasız tutanak geçersizdir.

        3. Karşı Tarafın Bilgilerini Eksiksiz Alın

          Kaza tespit tutanağında bu bilgiler olmasına rağmen sigorta işlemleri için aşağıdaki bilgiler ve bunları gösterir fotoğraflar gerekli olabilir. Bu nedenle aşağıdaki bilgiler sigorta işlemleri için gereklidir;

          • Plaka numarası
          • Sürücünün adı-soyadı, T.C. kimlik no, telefonu
          • Araç ruhsat bilgileri
          • Zorunlu trafik sigortası poliçe numarası ve şirket adı
          • Ehliyet bilgileri

          4. Yaralanma Varsa Sağlık Raporu / Adli Rapor Alın

            Trafik kazası sonrası en ufak bir ağrı, morarma veya sarsıntı hissediyorsanız mutlaka en yakın hastanenin acil servisine gidin ve adli rapor (veya sağlık kurulu raporu) alın. Eğer yatarak tedavi yapılacaksa buna ilişkin belgeleri alın ve saklayın. Kazaya bağlı yaralanmaya ilişkin tedavi masrafları için hastaneye ödeme yapılmışsa faturalarını mutlaka isteyin.

            Bu rapor ve faturalar:

            • Tedavi giderlerinizi belgelendirir,
            • İş göremezlik ve maluliyet taleplerinizde temel dayanak olur,
            • Zamanaşımı süresini uzatabilir (yaralanmalı kazalarda ceza davası açılması halinde süre genellikle 8 yıla çıkar).

            5. Sigorta Şirketine En Kısa Sürede Bildirim Yapın

              Kaza tespit tutanağı, fotoğraf ve videolarla birlikte en geç 5 iş günü içinde karşı tarafın zorunlu trafik sigortası şirketine (ve varsa kendi kasko şirketinize) yazılı bildirimde bulunmalısınız. Bu bildirime hastane raporları ile faturaları da ekleyebilirsiniz.

              Bildirim yolları:

              • Sigorta şirketinin mobil uygulaması / web sitesi
              • Acente
              • E-posta veya iadeli taahhütlü posta
              • e-Devlet üzerinden ilgili sorgulama ekranları

              Bu işlemi gecikmeksizin yerine getirmelisiniz. Gecikme halinde sigorta şirketinin “zararın artmasına sebep oldunuz” gerekçesiyle tazminatı düşürmesine neden olabilir. Bu bildirim zamanaşımını da kesmektedir.

              Kusur Oranına İtiraz Nasıl Yapılır?

              Trafik kazası sonrası en kritik konulardan biri kusur oranının doğru belirlenmesidir. Çünkü kusur oranınız, alacağınız tazminat miktarını (değer kaybı, mahrumiyet bedeli, onarım bedeli, iş göremezlik vb.) doğrudan etkiler. Yanlış bir kusur oranını kabul etmek veya itiraz etmemek maddi ve manevi hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle itiraz hakkınızı zamanında ve doğru şekilde kullanmanız şarttır. Kusur oranına itiraz için yapılması gerekenler:

              1. Kusur Oranı Nasıl Belirlenir?

                Kusur oranınızı e-Devlet üzerinden “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama” veya SBM’nin resmi sitesinden (sbm.org.tr) kolayca kontrol edebilirsiniz.

                • Anlaşmalı Kaza Tespit Tutanağı (sadece maddi hasarlı ve tarafların anlaştığı kazalar) sisteme girildikten sonra Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM / eski adıyla TRAMER) üzerinden değerlendirilir.
                • Sigorta şirketleri genellikle 3 iş günü içinde kusur dağılımını yapar.
                • Sonuç size SMS, e-posta veya e-Devlet üzerinden bildirilebilir veya sorgulama yaparak öğrenebilirsiniz.
                • Kusur oranları pratikte çoğu zaman %0 – %50 – %100 şeklinde belirlenir (ara oranlar bu aşamada sınırlıdır).

                2. SBM / Anlaşmalı Tutanağa Kusur Oranı İtirazı (5 İş Günü)

                  Taraflarca düzenlenen anlaşmalı tutanağa bağlı kusur oranına kazadan sonra  sadece 5 iş günü içinde itiraz hakkınız vardır. Bu süre hak düşürücüdür; kaçırırsanız kusur oran kesinleşir. Artık bu kusur oranına göre tazminat değerlendirmesi yapılmaktadır.

                  Anlaşmalı tutanağa itiraz şu şekilde yapılmaktadır;

                  • sbm.org.tr adresine girin veya e-Devlet üzerinden “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz” menüsüne girip gerekli adımları atarak itiraz edebilirsiniz.
                  • Alternatif olarak kendi sigorta şirketinize yazılı (e-posta, başvuru formu veya iadeli taahhütlü) itiraz dilekçesi verebilirsiniz.
                  • İtiraz bir defaya mahsus yapılabilir. Çıkacak karar kesindir. Bu karara karşı Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir veya Asliye Ticaret / Asliye Hukuk Mahkemesi’nde “kusur tespiti + tazminat” davası açabilirsiniz.

                  İtiraz dilekçesinde mutlaka bulunması gerekenler:

                  • Neden kusur oranına katılmadığınızı net ve somut şekilde açıklayın (örneğin: “Krokide araç yönü yanlış çizilmiş”, “Karşı taraf kırmızı ışık ihlali yapmıştır”, “Fren izleri fotoğraflarda net görünmektedir”).
                  • Yeni deliller ekleyin: Ek fotoğraflar, araç içi kamera (dashcam) kaydı, güvenlik kamerası görüntüsü, tanık ifadeleri, hava durumu raporu vb.
                  • Sadece “Ben kusurlu değilim” demek yeterli değildir; delil sunmanız gerekir.
                  • İtirazın kendine özgü yapısı nedeniyle çoğu zaman reddedilmektedir. Bu nedenle konusunda uzman bir trafik kazası tazminat avukatı ile itiraz edilmesinde fayda vardır.

                  İtiraz üzerine dosya SBM Kusur Değerlendirme Komisyonu’na gider ve genellikle birkaç iş günü içinde yeniden değerlendirilir. Sonuç lehinize değişirse yeni oran üzerinden işlem yapılır.

                  Polis veya Jandarma Kaza Tutanağına İtiraz Nasıl Yapılır?

                  Yaralanma, ölüm, alkol şüphesi, sigortasız araç veya tarafların anlaşamadığı durumlarda polis/jandarma tutanağı düzenlenir. Bu tutanakta kusur oranı belirtilmez, polis ve jandarma olayı anlatır ve örneğin “Sürücü A, KTK’nın 47/1-b maddesini (kırmızı ışıkta geçmek) ihlal etmiştir.” Şeklinde ihlal maddesini yazar. Bu ibareler asli kusur veya tali kusur olarak kabul edilir ve sigorta şirketleri ile mahkemeler tarafından yüzdeye çevrilir. Polis veya Jandarma Kaza Tutanağınakarşı kusur itirazı ve tazminat talebi dava yoluyla yapılabilir. İtiraz ve tazminat talebi, kazanın meydana geldiği yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe ile iletilebilir.

                  Mahkeme genellikle dosyayı bilirkişiye gönderir ve kusur oranını yeniden değerlendirir. Bu süreçte de ek deliller (kamera kaydı, tanık, fotoğraf vb.) sunmanız ve konuyla ilgili emsal karar sunulması çok önemlidir. Bu nedenle konusunda uzman bir trafik kazası tazminat avukatı ile itiraz edilmesinde fayda vardır.

                  Sigorta Şirketinin Rücu Hakkı (Size Geri Dönme Durumu)

                  Zorunlu trafik sigortası, üçüncü kişilere (karşı tarafa) ödeme yaptıktan sonra bazı durumlarda size (sürücü veya araç işletenine) rücu edebilir, yani ödediği parayı geri isteyebilir. Başlıca rücu sebepleri şunlardır:

                  • Yasal sınırın üzerinde alkollü veya uyuşturucu etkisi altında araç kullanmak (kazanın münhasıran alkol etkisiyle oluşması şarttır),
                  • Ehliyetsiz veya yetersiz sürücü belgesiyle araç kullanmak,
                  • Kasıtlı veya ağır kusurlu hareket,
                  • Olay yerini terk etmek (can güvenliği, tedavi amacıyla sağlık kuruluşuna gitme gibi zorunlu haller hariç).

                  2026 düzenlemeleriyle can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşma bazı durumlarda rücu sebebi sayılmamaktadır. Ancak yine de mümkün olduğunca olay yerinde kalmak ve belgelerin düzenlenmesine yardımcı olmak en doğrusudur.

                  Rücu talebi otomatik ve kesin değildir. Birçok durumda başarıyla itiraz edilebilir veya tamamen engellenebilir. Sigorta şirketinin rücusuna karşı haklarınızı bilmenizde ve bu talebe karşı cevap verilmesi gerekmektedir. Rücu talebine istinaden;

                  • Sigorta şirketi tarafından ihtarname çekilmişse ihtarnameye karşı yazılı itiraz edin.
                  • İtiraz kabul edilmezse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurun.
                  • İcra takibi başlatılmışsa → Ödeme emrine 7 gün içinde itiraz edin.
                  • Eğer sigorta şirketi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne dava açarsa dava da savunma yapın.

                  Rücu talebiyle karşılaştığınızda “ödemek zorundayım” diye düşünmeyin. Birçok dosyada Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarıyla rücu reddedilmekte veya miktar ciddi oranda düşürülmektedir. İtirazın birçok yolu var olup her birinin kendine özgü usulü ve yöntemleri mevcuttur. Bu nedenle kaza sonrası tazminat konularında tecrübeli bir avukat ile itirazların yapılması halinde olumlu sonuç alma ihtimaliniz artacaktır.

                  Trafik Kazası Sonrası Talep Edebileceğiniz Tazminat Kalemleri Nelerdir?

                  1. Maddi Hasar Tazminatı (Araç Onarım Bedeli)

                    Bu tazminat aracınızda meydana gelen hasarın onarım masrafıdır. Karşı tarafın zorunlu trafik sigortası (ZMSS) bu zararı karşılar. Kusur oranınıza göre ödeme yapılır (örneğin %30 kusurluysanız, hasarın %70’ini alırsınız).

                    Amaç, aracı kaza öncesi haline mümkün olduğunca getirmek veya ekonomik zararı gidermektir. Bu tazminata parça bedelleri, işçilik, boya, sökme-takma gibi tüm onarım giderleri dahildir. Onarımda orijinal parça kullanımı esas alınır. Eksper raporuyla belirlenen tutar ödenir. Sigorta şirketi düşük teklif verirse itiraz edebilirsiniz.

                    Hasar tazminatı Eksper raporuyla belirlenir. 1 Temmuz 2026’dan itibaren merkezi atama sistemiyle görevlendirilen tek eksper, hem onarım bedelini hem de araç değer kaybını aynı raporda hesaplar. Ayrı değer kaybı başvurusuna gerek kalmaz; maddi hasar başvurusu değer kaybını da kapsar kabul edilir.

                    Pert (ağır hasar / ekonomik toplam hasar) durumunda onarım maliyeti aracın değerini aşarsa veya belirli oranları geçerse, kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri üzerinden ödeme yapılır. Ağır hasarlı araçlarda “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi ibrazı zorunlu hale gelmiştir; belge olmadan ödeme yapılamaz.

                    Hasar Bedeli Nasıl Talep Edilir? Süreç Nasıl İşler?

                    • Kazadan sonra mümkün olan en kısa sürede (genellikle 5 iş günü içinde) karşı tarafın sigorta şirketine hasarı  ihbar edin. Fotoğraflar, tutanak, ruhsat fotokopisi, IBAN gibi belgeler hazırlayın.
                    • İhbar üzerine Eksper ataması yapılır, araç incelenir, rapor düzenlenir.
                    • Sigorta teklifi düşük gelirse itiraz edin, bağımsız eksper raporu alın veya Tahkim’e başvurun. Sigorta şirketi düşük teklifle ibraname imzalatmaya çalışırsa dikkatli olun; eksik ödeme halinde fark talep edilebilir.
                    • Onarım süresi boyunca araç kullanılamazsa aşağıdaki mahrumiyet bedeli ayrıca gündeme gelebilir.

                    Kusur oranınız, tutanak/bilirkişi raporu ile belirlenir ve ödemeden düşülür. Sigorta limiti aşılırsa aşan kısım kusurlu sürücü/işletenden istenir.

                    2. Hasar Farkı Tazminatı

                    Araç onarımında orijinal parça kullanımı esas alınır. Eğer orijinal parça temin edilemezse, teknik imkân yoksa veya araç sahibi onay verirse eşdeğer/yeniden kullanılabilir parça kullanılabilir. Sigorta şirketi yan sanayi parça üzerinden düşük ödeme teklif ederse, orijinal parça fark bedelini (orijinal ile yan sanayi arasındaki fark) ayrıca talep edebilirsiniz. Bu tazminata Hasar Farkı Tazminatı denilmektedir.

                    3. Araç Değer Kaybı Tazminatı

                    Aracınız mükemmel onarıldıktan sonra bile “hasar kayıtlı” olduğu için ikinci el piyasasında değeri düşer. Bu düşüşe araç değer kaybı denir ve yasal olarak tazmin edilebilir. Kaza kaydı (TRAMER/SBM kaydı) nedeniyle alıcılar “kazalı araç” olarak görür ve daha düşük fiyat teklif eder. Bu ekonomik zarar, onarım bedelinden bağımsız ayrı bir maddi tazminat kalemidir ve kusurlu tarafın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS / trafik sigortası) tarafından karşılanır. Kaza tarihinden itibaren genellikle 2 yıl zamanaşımı vardır ve %100 kusurluysanız tazminat alamazsınız, kısmi kusurda orantılı düşülür.

                    1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükte olan kritik değişiklik ile artık değer kaybı için ayrıca başvuru yapmanıza gerek yoktur. Maddi hasar için sigorta şirketine başvurduğunuzda, değer kaybı talebi de otomatik olarak kabul edilmiş sayılır. Merkezi sistem (EKSİST) üzerinden atanan tek eksper, hem onarım bedelini hem de değer kaybını aynı raporda hesaplar.

                    Hesaplama yaparken aşağıdaki kriterlere göre tazminat belirlenir:

                    • Aracın markası, modeli, yaşı ve kilometresi
                    • Hasarın yeri ve büyüklüğü
                    • Kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki fark

                    Pert (ağır hasarlı) araçlarda değer kaybı değil, rayiç bedel talep edilir. Ayrıca eski “kilometre sınırı” (örneğin 165.000 km) ve katı yaş sınırları Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararlarıyla iptal edilmişti; 2026 düzenlemesiyle de tamamen ortadan kalktı. Yüksek kilometreli veya yaşlı araçlarda da (tutar genellikle daha düşük olsa da) talep hakkı vardır. Hesaplama yaparken eksper takdir yetkisini kullanır; tek bir matematiksel formül yoktur, somut dosyaya göre belirlenir.

                    4. İkame Araç Bedeli / Araç Mahrumiyet Bedeli

                    Bu tazminat, trafik kazası nedeniyle aracınızın onarımda (veya pert durumunda yeni araç temin edilene kadar) kaldığı süre boyunca kullanılamamasından doğan ekonomik zarardır. Halk arasında “yattı parası” olarak da bilinir. Araç kiralayıp kiralamamanıza göre tazminat türü değişmektedir;

                    • İkame araç bedeli: Gerçekten başka bir araç kiraladıysanız ve bunu fatura, sözleşme, ödeme dekontu ile belgelendirdiyseniz, fiilen ödediğiniz (veya emsal) kiralama bedelidir.
                    • Araç mahrumiyet bedeli: Araç kiralamamış olsanız bile (toplu taşıma kullansanız, tanıdık aracı kullansanız veya hiç araç kullanmasanız bile) talep edilebilir. Yargıtay yerleşik içtihadına göre, aracın kullanım imkânının elinizden alınması başlı başına maddi zarardır. Kiralama faturası sunma zorunluluğu yoktur; hakim veya bilirkişi zararı belirleyebilir.

                    Bu tazminat zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır. Doğrudan kusurlu sürücüden veya araç işleteninden istenir. Hesaplama: Günlük emsal kiralama bedeli × makul onarım süresi. Ticari araçlarda ayrıca kazanç kaybı da eklenebilir. Ticari araçlarda (taksi, kamyonet, servis, kurye vb.) mahrumiyet bedeli yerine kazanç kaybı talep edilebilir.

                    Doğrudan kusurlu tarafa ihtarname çekilebilir veya Asliye Hukuk veya ticari araçlarda Asliye Ticaret Mahkemesi’nde dava açılabilir. Belirsiz alacak davası olarak da ileri sürülebilir. Zamanaşımı genellikle kaza tarihinden itibaren 2 yıl (öğrenme) / 10 yıl mutlaktır. Bu kalem, onarım bedeli ve değer kaybından tamamen bağımsızdır. Sigorta şirketleri reddetse bile mahkeme aşamasında kabul edilme ihtimali yüksektir. Somut dosyada makul süre, emsal bedel ve kusur oranı bilirkişi ile netleştiğinden profesyonel hukuki destek almanız önerilir.

                    5. Tedavi ve Sağlık Giderleri

                    Trafik kazası sonrası tedavi ve sağlık giderleri; hastane, ameliyat, ilaç, fizik tedavi, protez, bakıcı ve zorunlu ulaşım masraflarını kapsar. Öncelikle SGK (Kanun md. 98) bu giderlerin büyük kısmını karşılar; SGK’nın ödemediği özel hastane farkları, protez bedelleri, tedavi süresince ve sonrasında tıbben gerekli sürekli bakıcı giderleri ise 1 Temmuz 2026 itibarıyla ZMSS sağlık giderleri teminatından (kişi başı yaklaşık 3.600.000 TL limit) ödenir.

                    Talep için tüm fatura, epikriz, reçete ve raporlar saklanmalı; SGK kapsamı dışı kalan tutarlar karşı tarafın sigorta şirketine yazılı başvurularak istenir. Kusur oranına göre indirim yapılır, limit aşımı halinde sürücü/işleten sorumlu olur.

                    Bu konuyla ilgili çok önemli emsal karar mevuttur. Bu karara göre;

                    Trafik kazaları, mağdurların hem maddi hem manevi zararlara uğramasına yol açmakta; bu zararlar arasında en sık karşılaşılanlardan biri de tedavi giderleridir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98. maddesi uyarınca, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın tedavi giderlerini karşılamakla yükümlüdür. Ancak bu giderlerin SGK’dan tahsili amacıyla açılan davalarda görevli mahkemenin belirlenmesi sıkça sorun teşkil etmektedir.Görevli Mahkeme: İş MahkemeleriTrafik kazası sonucu oluşan tedavi giderlerinin SGK’dan tahsili talepli davalarda uyuşmazlık, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanmaktadır. Bu nedenle davalara İş Mahkemeleri (sosyal güvenlik mahkemeleri) bakmakla görevlidir.Yargıtay 20. Hukuk Dairesi bu hususu açıkça ortaya koymuştur:

                    Yargıtay 20. Hukuk Dairesi
                    Esas No: 2015/15353
                    Karar No: 2016/1683
                    Karar Tarihi: 15.02.2016

                    Kararın Özeti:
                    Dava, davacının trafik kazası sonucu yaptığı sağlık harcamalarının SGK’dan tazmini istemine ilişkindir. Daire, davanın araç maliki, sürücü veya sigorta şirketine karşı bir haksız fiil davası olmadığını; SGK’nın 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesi atfıyla 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu çerçevesinde yerine getirmek zorunda olduğu bir yükümlülüğün tahsiline yönelik olduğunu vurgulamıştır. Daire şu gerekçelere yer vermiştir:

                    • Davacı ile SGK arasında haksız fiil ilişkisi bulunmamaktadır.
                    • SGK’nın sorumluluğu, 5510 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca belirlenen tedavi yardımı kapsamıyla ilgilidir.
                    • Uyuşmazlık, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1 ve 7/3. maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 101. maddesi uyarınca İş Mahkemelerinde çözümlenmelidir.

                    Bu karar, Asliye Hukuk Mahkemesi, Ticaret Mahkemesi ve İş Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı çıktığı bir dosyada yargı yerinin belirlenmesi amacıyla verilmiş olup, emsal niteliği taşımaktadır.

                    6. İş Göremezlik Tazminatı (Geçici ve Daimi)

                    Bu tazminat, trafik kazası nedeniyle çalışamama veya çalışma gücünün azalmasından doğan gelir kaybını karşılar. Türk Borçlar Kanunu md. 54 kapsamında bedensel zarar kalemidir. Kişi başı sakatlanma/ölüm teminat limiti 2026’da yaklaşık 3.600.000 TL’dir.

                    • Geçici iş göremezlik: Tedavi ve istirahat süresince çalışamadığınız günlerin gelir kaybıdır. Günlük net gelir × rapor süresi (gün) üzerinden hesaplanır.Gelir belgelenemiyorsa net asgari ücret esas alınır.
                    • Daimi (sürekli) iş göremezlik / maluliyet: Kalıcı sakatlık halinde gelecekteki kazanç kaybı hesaplanır. Maluliyet oranı, kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre yetkili sağlık kurulu (SGK Sağlık Kurulu, Adli Tıp, üniversite hastanesi vb.) raporuyla belirlenir.

                    Maluliyet oranı, kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre düzenlenen sağlık kurulu raporuyla belirlenir. Tazminat; yaş, meslek, gelir ve aktüeryal tablolar (TRH vb.) dikkate alınarak hesaplanır. SGK’dan bağlanan gelir varsa, gerçek zarardan bu gelirin peşin değeri düşülerek fark tazminatı talep edilir.

                    7. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

                    Kaza sonucu ölüm meydana gelmişse, ölen kişinin maddi ve manevi desteğinden yoksun kalan kişiler (eş, çocuk, anne-baba veya fiilen destek verdiği diğer kişiler) bu tazminatı talep edebilir. Ayrıca cenaze ve defin giderleri de ayrı kalem olarak istenir. ZMSS limitleri dahilinde sigorta şirketinden, limit aşımı halinde ise kusurlu taraftan tahsil edilir.

                    8. Manevi Tazminat

                    Kazanın yarattığı fiziksel acı, elem, üzüntü, korku ve psikolojik travma için talep edilir (TBK m. 56). Önemli uyarı: Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı karşılamaz. Bu talep doğrudan kusurlu sürücüye ve araç işletenine karşı açılır. Ağır yaralanma veya ölüm hallerinde mağdurun yakınları da manevi tazminat isteyebilir.

                    Trafik Kazası Sonrası Tazminatı Kimden Talep Edebilirsiniz?

                    Trafik kazası sonrası uğradığınız zararlar için birden fazla muhatap vardır. Sorumluluklar müştereken ve müteselsilen (birlikte) doğabilir; yani zararın tamamını sorumlu taraflardan herhangi birinden talep edebilirsiniz.

                    1. Karşı tarafın zorunlu trafik sigortası (ZMSS): En temel ve öncelikli başvuru yeridir. Doğrudan sigorta şirketine (KTK md. 97) yazılı talepte bulunabilirsiniz. Maddi hasar, değer kaybı, tedavi giderleri, iş göremezlik ve destekten yoksun kalma (limitler dahilinde) tazminatlarını isteyebilirsiniz.
                    2. Kusurlu sürücü ve araç işleteni: Karşı tarafın zorunlu sigorta limitini aşan tüm zararlar + ZMSS’nin kapsamadığı manevi tazminat + mahrumiyet bedeli gibi kalemler için doğrudan sorumludurlar.
                    3. Kendi kasko sigortanız: Kendi aracınızdaki maddi hasar için (onarım, değer kaybı farkı vb.) kasko poliçenize başvurabilirsiniz. Poliçedeki şartlara, muafiyete ve “ikame araç” klozuna göre ödeme yapılır. Kasko ödeme yaptıktan sonra kusurlu tarafa rücu eder.
                    4. Güvence Hesabı: Karşı aracın sigortasız olması, kaçması veya plakasının tespit edilememesi durumunda bedeni zararlar için ödeme yapar. Güvence Hesabı ZMSS limitleriyle aynı tutarlarda ödeme yapar; maddi hasar ve manevi tazminat kural olarak kapsam dışındadır (sigorta iflası istisnası hariç). Ödeme sonrası kusurlu tarafa rücu eder. Başvuru Türkiye Sigorta Birliği bünyesindeki Güvence Hesabı’na yapılır.

                    Kaza Sonrası Tazminat İçin Adım Adım Başvuru Süreci

                    1. Sigorta şirketine yazılı başvuru yapın:

                      Karşı tarafın ZMSS şirketine iadeli taahhütlü mektup, KEP veya e-Devlet üzerinden tüm belgelerle (tutanak, faturalar, raporlar, IBAN) yazılı talepte bulunun.

                      2. 15 günlük cevap süresini bekleyin:

                      Sigorta şirketi yasal olarak 15 gün içinde ödeme yapmalı veya gerekçeli cevap vermelidir.

                      3. Eksik/ödemesiz durumda Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurun:

                      Hızlı, düşük maliyetli ve bağlayıcı karar için Tahkim’e gidin (genellikle 4-6 ayda sonuçlanır).

                      4. Tahkim sonucu yetersizse mahkemeye başvurun:

                      Asliye Ticaret Mahkemesi’nde dava açarak farkı talep edin.

                      5. Manevi tazminat ve mahrumiyet bedeli için doğrudan dava açın:

                      Bu kalemler ZMSS kapsamında olmadığı için kusurlu sürücü ve araç işletenine karşı ayrıca dava yoluna gidin.

                      Trafik Kazası Sonrası Tazminat İçin Zamanaşımı Süreleri Nelerdir?

                      • Zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren 2 yıl, her hâlükârda kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde dava açılmalıdır. Sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru zamanaşımını keser.
                      • Yaralanmalı kazalarda süre genellikle 8 yıla, ölümlü kazalarda ise 15 yıla kadar uzayabilir (ceza zamanaşımının etkisiyle). Sigorta şirketine yapılan başvuru zamanaşımını keser.

                      Trafik Kazası Sonrası Tazminat Konusuyla ilgili Sık Sorulan Sorular

                      • Trafik kazası sonrası hangi tazminat kalemlerini talep edebilirim?

                      Maddi hasar (onarım bedeli), araç değer kaybı, ikame araç/mahrumiyet bedeli, tedavi ve sağlık giderleri, geçici ve sürekli iş göremezlik (maluliyet), manevi tazminat, ölüm halinde destekten yoksun kalma ve cenaze giderleri talep edilebilir.

                      • Trafik kazası sonrası tazminatı kimden isterim?

                      Öncelikle karşı tarafın ZMSS (trafik sigortası) şirketinden. Limit aşımı, manevi tazminat ve mahrumiyet bedeli için kusurlu sürücü ve araç işleteninden. Kendi aracınızın hasarı için kaskonuzdan. Sigortasız veya kaçan araç durumunda Güvence Hesabı’ndan (sadece bedeni zararlar).

                      • Araç değer kaybı nasıl hesaplanır ve otomatik midir?

                      1 Temmuz 2026’dan itibaren maddi hasar başvurusuyla birlikte aynı eksper tarafından otomatik hesaplanır. Formül: Kaza öncesi hasarsız 2. el değer − onarım sonrası 2. el değer. Marka, yaş, km, hasar yeri ve geçmiş hasarlar dikkate alınır.

                      • İkame araç / mahrumiyet bedeli ZMSS’den alınır mı?

                      Hayır. ZMSS kapsamı dışındadır (dolaylı zarar). Doğrudan kusurlu sürücü ve işleteninden talep edilir. Araç kiralamamış olsanız bile emsal günlük kira bedeli × makul onarım süresi üzerinden istenebilir.

                      • Tedavi masraflarını kim öder?

                      Öncelikle SGK karşılar. SGK’nın ödemediği kısım (özel hastane farkı, protez, bakıcı giderleri vb.) ZMSS sağlık giderleri teminatından ödenir. 2026 düzenlemesiyle bakıcı ve protez bedelleri netleştirilmiştir.

                      • İş göremezlik tazminatı nasıl hesaplanır?

                      Geçici: Günlük net gelir × istirahat süresi.
                      Sürekli (maluliyet): Yaş, gelir, maluliyet oranı ve TRH-2010 yaşam tablosuyla aktüeryal hesap yapılır. SGK geliri varsa peşin değeri düşülerek fark istenir. Her ikisi de Sakatlanma Teminatı kapsamındadır.

                      • Kusurluysam hiç tazminat alamaz mıyım?

                      Hayır. Kısmen kusurluysanız, karşı tarafın kusur oranı kadar tazminat alabilirsiniz.

                      • Değer kaybı için ayrı başvuru yapmam gerekiyor mu?

                      1 Temmuz 2026’dan sonra hayır. Hasar başvurusu yeterlidir.

                      • Manevi tazminat sigortadan alınır mı?

                      Hayır. Doğrudan kusurlu taraftan talep edilir.

                      • Sigorta şirketi düşük ödeme yaparsa ne olur?

                      İtiraz edin, bağımsız ekspertiz alın ve gerekirse Tahkim veya dava yoluna gidin.

                      SONUÇ OLARAK: Trafik kazası sonrası tazminat süreci karmaşık görünebilir. Sigorta şirketleri genellikle en düşük tutarı teklif eder. Değer kaybı, mahrumiyet bedeli, maluliyet ve manevi tazminat hesaplamaları teknik işlerdir. Yanlış veya eksik başvuru hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle trafik kazası sonrası tazminat konusunda uzman avukatlarla sürecin takibi tazminatınızın tam alınmasına ve süreçten hukuki anlamda kayıpsız çıkmanızı sağlar.